Gelişten sonra ilk adımlar: vergi numarası, adres kaydı ve e-Devlet
Üç küçük kayıt, yabancının Türkiye'de yaptığı hemen her şeyin kapısını açar: vergi numarası banka hesabı, kira sözleşmesi, telefon hattı ve ikamet izni harcı için gerekir; adres kaydı ikamet izni, okul kaydı ve çoğu banka için gerekir; e-Devlet şifresi diğer kurumların istediği belgeleri indirmenizi sağlar. Doğru sırada yapılırsa üçü iki gün sürer. Bu rehber her kurumu, ne istediğini ve sırayı anlatır.
1. Vergi kimlik numarası — çevrim içi, ücretsiz, dakikalar içinde
Yabancılar potansiyel vergi kimlik numarasını Gelir İdaresi'nin İnteraktif Vergi Dairesi'nden (ivd.gib.gov.tr) "Yabancılar İçin Potansiyel Vergi Kimlik Numarası" başlığı altında alır. Pasaport kimlik sayfasının taramasını yükler; pasaport numarası, uyruk, doğum tarihi, anne-baba adı ve bir Türkiye adresi (bu aşamada otel adresi kabul edilir) girersiniz ve on haneli numaranın PDF'sini hemen alırsınız. Ücret ve randevu yoktur. Aynı numara herhangi bir vergi dairesinde pasaport aslıyla şahsen de alınır.
İkamet izni çıkınca 99 ile başlayan yabancı kimlik numarası çoğu işlemde vergi numarasının yerini alır; bankalar ve vergi dairesi ikisini otomatik eşleştirir.
2. Nüfus Müdürlüğü'nde adres kaydı
Türkiye'de yaşayan herkes yerleşim adresini taşınmadan itibaren 20 iş günü içinde ilçe nüfus müdürlüğüne bildirmek zorundadır. Yabancı için kayıt, ikamet izni (veya çalışma izni) oluştuğunda açılır; öncesinde adres e-İkamet başvurusunun içinde beyan edilir. Müdürlük şunları ister:
- Pasaport ve ikamet izni kartı (ilk izinde müracaat belgesi ve izin kararı).
- Adres kanıtı: adınıza kira sözleşmesi (bazı ilçelerde noter onaylı; 2026 noter tarifesine göre imza onayı tarafınızca notere ödenir), mülk sahibiyseniz tapu veya sizi ağırlayan kişiden noter onaylı taahhütname ve kimliği.
- Kira sözleşmesi noter onaylı değilse adınıza yeni tarihli fatura veya abonelik yardımcı olur.
Kayıt ücretsiz ve anındadır; memur yerleşim yeri belgesini yerinde basar. Çocuklar ebeveynle birlikte kaydedilir. Her sonraki taşınma aynı 20 iş günü içinde yeniden bildirilir; bildirilmeyen taşınma, uzatılan ikamet izni kartının gönderene iade edilmesinin en yaygın nedenidir.
3. e-Devlet şifresi
İkamet izni numarasıyla, kartı göstererek herhangi bir PTT gişesinden PTT'nin yayımladığı küçük bir ücret karşılığı e-Devlet şifresi alırsınız. e-Devlet size diğer kurumların istediği belgeleri ücretsiz ve anında verir: yerleşim yeri belgesi, adli sicil belgesi, SGK kapsam belgeleri, vergi borcu durumu, e-Denklik başvurusu ve izin sahipleri için e-İkamet randevu verileri. e-Devlet olmadan bunların her biri ayrı bir ziyarettir.
Doğru sıra ve her kurumun görmek istediği
| Adım | Kurum | Götürülen | Alınan |
|---|---|---|---|
| 1 | İnteraktif Vergi Dairesi (çevrim içi) | Pasaport taraması, adres | Vergi numarası PDF'si, anında |
| 2 | Banka (bu aşamada isteğe bağlı) | Pasaport, vergi numarası, adres belgesi, telefon | Banka kabul ederse hesap |
| 3 | e-İkamet başvurusu | Vergi numarası, sigorta, adres, fotoğraf | Randevu, harç referansı |
| 4 | Nüfus Müdürlüğü (izinden sonra) | İzin kartı, kira sözleşmesi veya tapu | Yerleşim yeri belgesi |
| 5 | PTT | İzin kartı | e-Devlet şifresi |
İkamet izninin kendisi ve Göç İdaresi'nin beklentileri için ikamet izni rehberine; banka adımı için banka hesabı rehberine bakın.
Devlet harçları ve noter ücretleri tarafınızca doğrudan devlete veya notere ödenir; bizim üzerimizden geçmez ve hiçbir noterden ücret ya da menfaat almıyoruz. Yukarıdaki rakamlar 2026 resmî tarifesidir; son kontrol 24.10.2026.
Son doğrulama: 24.10.2026 · kaynak: gib.gov.tr (İnteraktif Vergi Dairesi); 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu md. 50 — mevzuat.gov.tr; Harçlar Kanunu 2026; 2026 Noterlik Ücret Tarifesi — adalet.gov.trYaygın hatalar
- Adı pasaporttan farklı yazmak (Türkçe klavye karakterleri, eksik ikinci ad): vergi numarası bankanın veya Göç İdaresi'nin kayıtlarıyla eşleşmez.
- Şirket veya akraba adına imzalanmış kira sözleşmesi: adres kaydı kişiseldir.
- 20 iş günlük sürenin her taşınmada, aynı bina içinde bile yeniden başladığını unutmak.
- Vergi kaydındaki otel adresini aylarca bırakmak; kira sözleşmesi olunca vergi dairesinde veya e-Devlet'ten güncelleyin.
Kaynaklar
- gib.gov.tr — Gelir İdaresi: İnteraktif Vergi Dairesi, yabancılar için vergi numarası
- nvi.gov.tr — Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü: adres kaydı
- turkiye.gov.tr — e-Devlet kapısı
- mevzuat.gov.tr — 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, md. 50 (adres beyanı)
Sorular
Gelmeden önce vergi numarası alabilir miyim?
Evet. İnteraktif Vergi Dairesi potansiyel vergi numarasını pasaport taramasıyla her yerden çevrim içi verir; otel veya bir arkadaş adresi yazıp sonra güncelleyebilirsiniz. Numaranın inmeden hazır olması ilk gün telefon hattı açmanızı ve banka görüşmesine başlamanızı sağlar.
Henüz kira sözleşmem yok. Adres kaydı yaptırabilir miyim?
Nüfus müdürlüğü sizi adrese bağlayan bir belge ister: kira sözleşmesi, tapu veya sizi ağırlayan kişiden noter onaylı taahhütname. Otel, e-İkamet başvurusu için konaklama yazısı verebilir; ancak otel adresi çoğu işlem için kalıcı yerleşim kaydı sayılmaz.
Vergi numarası ile yabancı kimlik numarası aynı mı?
Hayır. On haneli vergi numarası izin almadan önce vergi dairesinden alınır. 99 ile başlayan on bir haneli yabancı kimlik numarası ikamet veya çalışma izniyle verilir ve sonrasında e-Devlet'te, bankalarda ve vergi dairesinde kullanılır; ikisi otomatik eşleştirilir.