Yabancı ortaklı şirkette ticari hesap açılışı: aşamalar ve gerçekçi süre
Yabancı ortaklı şirket kuranların ilk sorusu genellikle aynıdır: hesap kaç günde çalışır hâle gelir? Bu süreyi belirleyen bir kanun hükmü yoktur ve bankalar yabancı ortaklı şirketler için bir süre yayımlamaz. Açıklanabilecek olan; dosyanın geçtiği aşamalar, bunlardan hangisinin size hangisinin bankaya bağlı olduğu ve eksiksiz ilk başvurunun neden her şeyden önemli olduğudur.
Neden sabit bir gün sayısı yok
Tedbirler Yönetmeliğinin 5 inci maddesi, kimlik tespitinin iş ilişkisi kurulmadan veya işlem yapılmadan önce tamamlanmasını şart koşar; banka ayrıca iş ilişkisinin amacı ve mahiyeti hakkında bilgi almak zorundadır. Bu ikisi tamamlanmadan hesap açılmaz. Dolayısıyla süreyi kanuni bir süre değil, bankanın dosyanızı ne kadar hızlı doğrulayabildiği belirler. Bu kural şube ve uzaktan kanal için aynıdır.
Bankaların hızlı kanalları vardır, ancak koşullarını okuyun. İş Bankası uygulama üzerinden başvurunun dakikalar içinde tamamlandığını belirtir, fakat bu kanalı ortakları Türk vatandaşı olan firmalara açar. Garanti BBVA’nın uzaktan kanalı ise tüm ortakların gerçek kişi olmasını ve T.C. kimlik numaralarını ister.
| Kanal | Kimin için | Yayımlanan süre |
|---|---|---|
| Uygulama ve görüntülü görüşme | T.C. kimlik numaralı ortaklar, sade yapı | Bankalara göre dakikalar |
| Şube dosyası | Yabancı ortak veya müdür, tüzel kişi ortak | Yayımlanmış süre yok |
İlk görüşmeden çalışan hesaba kadar aşamalar
Her banka adımlarını farklı adlandırır, ancak yabancı ortaklı bir limited veya anonim şirketin dosyası aynı sırayı izler. Aşamaların bir kısmı sizin elinizdedir; diğerleri bankanın içinde yürür ve dışarıdan hızlandırılamaz. Hangi aşamada olduğunuzu bilmek, yanlış beklentiyi ve mükerrer başvuruyu baştan önler.
- Ön görüşme: şube şirketin faaliyetini, ortaklık yapısını ve beklenen ödemeleri dinler.
- Belge toplama: sicil kayıtları, vergi numarası, imza sirküleri, ortak ve müdür belgeleri.
- KYC ve gerçek faydalanıcı: temsilcilerin ve yüzde 25’i aşan her gerçek kişinin kimliği (17/A maddesi).
- Uyum incelemesi: risk değerlendirmesi, fon kaynağı ve gerektiğinde üst düzey yönetici onayı.
- Onay ve aktivasyon: hesap ve müşteri numarası açılır.
- Kanallar: internet bankacılığı kullanıcıları, kartlar ve talep edilirse POS.
Takvimin büyük bölümü ikinci ve üçüncü aşamada geçer: her eksik veya çelişkili belge dosyayı bir adım geri gönderir ve inceleme, eksikliğin bulunduğu noktadan yeniden başlar. İlk ziyarette eksiksiz teslim edilen bir dosya, bu geri dönüşlerin çoğunu baştan önler ve inceleme turlarının sayısını azaltır.
Dosyayı gerçekten ne hızlandırır
Bankanın iç incelemesini kısaltmanın meşru bir yolu yoktur; ancak çevresindeki süre büyük ölçüde kısaltılabilir. Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre banka unvan, sicil numarası, faaliyet konusu ve adresi ticaret sicili belgeleriyle, vergi kimlik numarasını Gelir İdaresi belgeleriyle teyit eder. Bu bilgiler şubeye gitmeden önce birbiriyle birebir örtüşmelidir.
- Yetkilileri gösteren güncel Ticaret Sicili Gazetesi ve esas sözleşme.
- Vergi numarası: kuruluşta MERSİS üzerinden alınan potansiyel vergi numarası tescilden sonra vergi numarasına dönüşür.
- Her temsilci için noter onaylı imza sirküleri.
- Yabancı tüzel kişi ortağın belgeleri: apostil veya konsolosluk onayı ve noter onaylı Türkçe tercüme (11 inci madde).
- Gerçek kişilere kadar inen tek sayfalık ortaklık şeması.
Beklenen ciro, karşı taraflar ve ülkeler hakkında kısa bir not ekleyin. Bu not, iş ilişkisinin amacı sorusunu banka sormadan cevaplar ve çoğu zaman bir tur yazışmayı ortadan kaldırır. Notu olgulara dayandırın: sonradan belgeleyebileceğiniz rakamlar, iddialı projeksiyonlardan her zaman daha fazla ağırlık taşır.
Dosyayı ne durdurur, banka neden yeniden sorar
Yönetmeliğin 22 nci maddesi açıktır: kimlik tespiti yapılamıyor veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinilemiyorsa iş ilişkisi kurulmaz. 26/A maddesi yüksek riskli durumlar için sıkılaştırılmış tedbirler öngörür: müşteri ve iş hakkında ek bilgi, fon kaynağının araştırılması, daha sık kontrol ve ilişkinin üst düzey yönetici onayına bağlanması.
- Pasaportta, sicil kaydında ve tercümede farklı yazılmış isimler.
- Yurt dışında gerçek kişiye ulaşmayan bir ortaklık katmanı.
- Kaynağı belgelenmemiş sermaye veya ilk yatırılan tutar.
- Beklenen ödemeler veya ülkelerle örtüşmeyen faaliyet tanımı.
- Süresi geçmiş, apostilsiz ya da noter onayı olmadan tercüme edilmiş belgeler.
Bunların her biri dosyayı belge toplama aşamasına geri götürür. Her soruya bir kez, yazılı olarak ve soruyu kapatan belgeyle cevap verin; başvurduğunuz her bankada dosyanın aynı ve tutarlı versiyonunu kullanın. Aceleyle verilen eksik bir cevap çoğu zaman ikinci ve daha uzun bir soru listesi doğurur.
Onaydan sonra: internet bankacılığı, kartlar ve POS
Onaylanmış hesap henüz çalışan hesap değildir. İş Bankası’nda şube ticari müşteri numarası verir ve şirket adına işlem yapacak her kişi için bu numaranın altında bir kullanıcı kodu tanımlanır. Şubeden verilen geçici ticari şifreyle 5 gün içinde giriş yapılmazsa şifre geçerliliğini kaybeder.
İmza yetkileri imza sirkülerini izler. Garanti BBVA, müşterek imza yetkilisinin başlangıçta yalnızca görüntüleme yetkisine sahip olabileceğini ve işlem yetkisini şubeden talep etmesi gerektiğini belirtir; uzaktan kanalda hesap, tüm ortak ve yetkililer onay verdikten sonra aktif olur. İmza yetkisini baştan doğru kurgulamak, sonradan şubeye dönme ihtiyacını azaltır.
- İnternet bankacılığı kullanıcıları ve onay rolleri.
- Yetkililer için şirket banka kartları.
- Kredi limiti ve ticari kartlar ayrıca değerlendirilir; İş Bankası kredi limiti için şube ziyaretini şart koşar.
- Fiziki veya sanal POS: genellikle ayrı bir üye işyeri başvurusu.
Kaynaklar
- lexpera.com.tr — Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, güncel metin: 5, 7, 11, 17/A, 22 ve 26/A maddeleri (mevzuat.gov.tr otomatik erişime kapalı olduğundan bu kopya kullanıldı)
- ticaret.gov.tr — Ticaret Bakanlığı: MERSİS ve kuruluşta potansiyel vergi numarası
- isbank.com.tr — İş Bankası: ticari müşteri olma, uygulama kanalının koşulları ve şube süreci
- garantibbva.com.tr — Garanti BBVA: kurumsal müşteri edinimi, onaylar ve imza yetkisi
Sorular
Bankanın şirket hesabı açması için kanuni bir süre var mı?
Hayır. Tedbirler Yönetmeliği kimlik tespitinin ilişki başlamadan tamamlanmasını şart koşar, ancak incelediğimiz hiçbir düzenleme bankanın karar vermesi için bir süre belirlemez. Her banka kendi iç sürecini uygular.
Yabancı ortaklı şirket hesabı online açabilir mi?
İş Bankası ve Garanti BBVA’nın yayımladığı uygulama kanalları T.C. kimlik numaralı ortaklar üzerine kuruludur. Yabancı veya tüzel kişi ortak varsa dosyanın şubede yürütülmesini bekleyin.
Banka yurt dışındaki ana şirketi neden soruyor?
17/A maddesi bankanın yüzde 25’i aşan paya sahip gerçek kişilere, yoksa şirketi nihai olarak kontrol eden kişilere ulaşmasını ister. Yurt dışındaki ortaklık katmanı bu kişilere kadar belgelenmelidir.
Yabancı şirket belgelerine apostil ve tercüme gerekir mi?
Yönetmeliğin 11 inci maddesi yurt dışında yerleşik tüzel kişilerin belgelerinin Türk konsolosluğunca veya Apostil Sözleşmesi çerçevesinde onaylanmasını, gerektiğinde noter onaylı Türkçe tercümesini öngörür.
Hesap onaylanır onaylanmaz kullanılabilir mi?
Her zaman değil. İnternet bankacılığı kullanıcıları, şifreler ve işlem yetkileri sonradan tanımlanır; kart, kredi limiti ve POS ayrı başvurulardır.