İhracatta KDV ve iadesi: yabancı ortaklı şirket için temel bilgiler

İhracat yapan bir Türk şirketi ihracat faturasında KDV hesaplamaz, ancak tedarikçilerine KDV ödemeye devam eder; bu yüklenilen vergi devredilir veya iade istenebilir. Bu rehber istisnanın ne zaman uygulandığını, iadenin nasıl işlediğini, vergi dairesinin hangi belgeleri beklediğini ve SMMM ile YMM’nin rolünü sade bir dille anlatır. Bilgilendirme amaçlıdır, vergi danışmanlığı değildir.

İhracat istisnası: 11, 12 ve 32 nci maddeler

3065 sayılı KDV Kanununun 11/1-a maddesine göre ihracat teslimleri ve yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetler KDV’den müstesnadır. 12 nci madde şartları belirler: mal yurt dışındaki bir müşteriye veya serbest bölgedeki alıcıya teslim edilmeli ve Türkiye gümrük bölgesinden fiilen çıkmalıdır. Faturada KDV gösterilmez ve maddeye atıf yapılır.

Bu, 32 nci madde kapsamında tam istisnadır. İhracatçının alış, nakliye veya ambalaj için ödediği KDV indirilebilir kalır; yurt içi satışlardan indirilemeyen kısım talep üzerine iade edilir. Talep, ihracatı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar yapılmalıdır; asgari talep tutarı Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.

• Mal: yurt dışındaki veya serbest bölgedeki müşteri, malın Türkiye’den çıkışı
• Hizmet: yurt dışındaki müşteri için yapılmalı ve hizmetten yurt dışında faydalanılmalı
• Yüklenilen KDV: indirilebilir; giderilemezse iade edilebilir

İhracat ne zaman gerçekleşmiş sayılır, hangi ay beyan edilir

KDV açısından ihracat, fatura tarihinde veya malın depodan çıktığı gün değil, gümrük beyannamesinin kapandığı tarihte gerçekleşmiş sayılır. İstisna, beyannamenin kapandığı aya ait KDV beyannamesinde gösterilir; dolayısıyla bir ayda kesilen fatura ile ertesi ayda kapanan beyanname, sonraki ayın beyannamesine girer.

Kapanma tarihi gümrük sisteminde yer alır ve vergi dairesi bunu elektronik ortamda görür. Mali müşavirinizin satışı doğru döneme yazabilmesi için beyanname numarasına ve kapanma tarihine ihtiyacı vardır. Aynı beyanname iade dosyasında ihracatı tevsik eder; tarihi, ihracat bedelinin Türkiye’ye getirilmesi için 180 günlük süreyi de başlatır.

1. 11/1-a atıflı, KDV’siz ihracat faturası
2. Gümrük beyannamesinin tescili ve malın yurt dışına çıkışı
3. Beyannamenin kapanması: ihracat gerçekleşmiş sayılır
4. İstisnanın o aya ait KDV beyannamesinde beyanı

Devretmek, mahsup etmek veya nakden almak: iade seçenekleri

İhracat satışlarının karşılayamadığı yüklenilen KDV önce devreder (devreden KDV) ve yurt içi satışlardan doğan KDV’yi azaltır. Yurt içi cirosu düşük bir şirkette alacak birikir; iade talebi bu noktada anlam kazanır. Talep belirli bir ay için yapılır ve ihraç edilen mala yüklenilen KDV ile sınırlıdır.

İki yol vardır. Mahsuben iade, alacağı şirketin kendi vergi borçlarına, ithalatta alınan vergilere veya SGK prim borçlarına sayar. Nakden iade tutarı banka hesabına öder. Mal ihracında Tebliğ, mahsup taleplerini tutarına bakmaksızın rapor aramadan yerine getirir; belirli sınırı aşan nakden iade için YMM raporu, vergi incelemesi veya teminat gerekir.

Belgeler, KDVİRA, gecikmeler, SMMM ve YMM

Talep, GİB İnternet Vergi Dairesi üzerinden standart iade talep dilekçesi ve elektronik listelerle yapılır: satış faturaları listesi, gümrük beyannamesi listesi, indirilecek KDV listesi, yüklenilen KDV listesi ve iadesi talep edilen KDV hesaplama tablosu. KDV İadesi Risk Analiz sistemi (KDVİRA) her tedarikçi faturasını çapraz kontrol eder.

Sistem bir kontrol raporu üretir; çözülmeyen hususlar için vergi dairesi eksiklik yazısı gönderir. Tebliğ, mahsup talebinin tarihini kaybetmemesi için 30 günlük cevap süresi tanır. Kanunda sabit bir sonuçlandırma süresi yoktur; takvimi dosyanın eksiksizliği belirler. Mahsup nakitten, YMM raporlu iade ise incelemeyi bekleyen iadeden daha hızlı ilerler.

• SMMM: listeleri hazırlar, beyannameyi ve talebi verir, eksiklik yazılarını cevaplar
• YMM: sınırı aşan tutar için iade raporu yazar; tam tasdik sözleşmesi sınırları genişletir
• Sık engeller: KDVİRA’da olumsuz tedarikçi, e-faturada görünmeyen fatura, kapanmamış beyanname, yüklenilen KDV’yi aşan talep

Hizmet ihracı ve ihraç kayıtlı teslimler

Hizmet ihracı, hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapılması ve hizmetten yurt dışında faydalanılması şartıyla aynı 11/1-a maddesiyle istisnadır; fatura o müşteri adına düzenlenir. İade tarafı daha sıkıdır: Tebliğ, hizmet bedeli banka yoluyla Türkiye’ye gelmeden iadeyi yerine getirmez; banka dekontu dosyada bulunmalıdır.

11/1-c maddesi ihraç kayıtlı teslimleri düzenler. İmalatçı, ihracatçıya KDV tahsil etmeden satar; vergi tecil edilir ve mal, teslim tarihini izleyen ay başından itibaren üç ay içinde ihraç edilirse terkin edilir; başvuru üzerine üç aya kadar ek süre verilebilir. İhracatçı hiç ödemediği KDV’yi iade isteyemez.

• Hizmet ihracı: yurt dışındaki müşteri, yurt dışında faydalanma, müşteri adına fatura, bedelin banka yoluyla gelmesi
• İhraç kayıtlı alım: imalatçı faturasında KDV yok, üç aylık ihracat süresi
• Karma durum: 11/1-c ile alan tüccar yalnızca kendi genel giderlerinin KDV’sini talep eder

Kaynaklar

• mevzuat.gov.tr — 3065 sayılı KDV Kanunu: md. 11/1-a ve 11/1-c (istisnalar), md. 12 (ihracat teslimi ve hizmetin şartları), md. 32 (tam istisna ve iade)
• lexpera.com.tr — 3065 sayılı Kanunun derlenmiş metni; madde metinleri buradan okundu (mevzuat.gov.tr otomatik erişime kapalı)
• gib.gov.tr — Gelir İdaresi Başkanlığı: KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 52), 31 Ekim 2024: iade sınırları 50.000 TL’ye yükseltildi
• turmob.org.tr — 52 Seri No.lu Tebliğin Resmî Gazete (32708) metninin TÜRMOB kopyası; gib.gov.tr erişimi engellediği için kullanıldı
• andersen.com — 55 Seri No.lu Tebliğ kopyası (RG 33007, 4 Eylül 2025): asgari iade talebi 10.000 TL, iade belge listesi, 11/1-c kapsamında ödenmeyen KDV’nin ihracatçı tarafından iade istenemeyeceği
• ticaret.gov.tr — Ticaret Bakanlığı: ihracat gümrük beyannamesi ve kapanması

Sorular