Türkiye’de teknoparkta şirket: proje kabulü, teşvikler, yükümlülükler ve yabancı personel
Teknopark veya teknokent, 4691 sayılı Kanun uyarınca kurulan teknoloji geliştirme bölgesidir. Yazılım, tasarım veya Ar-Ge faaliyetini bölgeye taşıyan şirket vergi teşviklerinden yararlanabilir; ancak yalnızca onaylı projeler için ve bildirim ile personel kurallarına uyduğu sürece. Bu rehber yabancı girişimciler ve teknoloji şirketleri için kabul sürecini, teşviklerin kapsamını ve yabancı yazılımcı istihdamında nelerin değiştiğini anlatır. Durum 12 Kasım 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.
Teknopark nedir, Bölge firması olmak ne demektir
4691 sayılı Kanun üniversitelerin ve araştırma merkezlerinin yanında teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB) oluşturur. Her bölgeyi bir yönetici şirket işletir; Kanunun 3 üncü maddesi yönetici şirketi, Kanuna uygun ve anonim şirket olarak kurulan, Bölgenin yönetimi ve işletmesinden sorumlu şirket olarak tanımlar. Bölgede faaliyet gösterenler girişimcidir: Bölgedeki hizmet ve imkânlardan yararlanan veya yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler.
Bölge firması olmak ayrı bir şirket türü değildir ve yabancı ortaklık engel oluşturmaz. Teşvikler şirketin tamamına değil, bölgede yürütülen onaylı faaliyetlere bağlıdır; Kanunun yanında yer kiraladığınız bölgenin kendi kuralları da uygulanır. Önce olağan bir Türk şirketi, genellikle limited veya anonim şirket kurulur, ardından:
- Ar-Ge, yazılım veya tasarım projesiyle bölgeye başvurulur;
- yönetici şirketle bölgede yer için kira sözleşmesi imzalanır;
- onaylı proje kayıtlı personelle bölgede yürütülür.
Yönetici şirket projeyi nasıl kabul eder
Kabul kararını bir bakanlık birimi değil, bölge verir. Şubat 2022’de değişen Uygulama Yönetmeliğine göre yönetici şirket en az üç üyeli bir Proje Değerlendirme Komisyonu oluşturur: iki öğretim üyesi ile bir sektör temsilcisi veya lisanslı bireysel katılım yatırımcısı. Komisyonun onayladığı projeye proje kabul belgesi verilir.
- Proje dosyası hazırlayın: amaç, teknik içerik, iş planı, ekip ve bütçe.
- Yeniliği gösterin: rutin ticaret veya hizmet değil, yazılım, tasarım ya da Ar-Ge.
- Komisyonun sorularına ve kapsam değişikliği taleplerine hazırlıklı olun.
- Onaydan sonra kira sözleşmesini imzalayın ve adresi vergi dairesine bildirin.
Kira sözleşmesi Türk lirası cinsinden olmalı ve Genel Müdürlüğün belirlediği bir tavan varsa onu aşmamalıdır. Üç ay içinde yeni bir Ar-Ge veya tasarım projesine başlanmazsa Yönetmelik kira sözleşmesini sona ermiş sayar; bu nedenle mevcut proje bitmeden bir sonraki projeyi hazırlayıp yönetici şirkete sunun.
Vergi teşvikleri: yürürlükteki Kanun 2028’e kadar ne tanıyor
4691 sayılı Kanunun, Temmuz 2025 tarihli 7555 sayılı Kanunla değişik konsolide metnindeki Geçici 2 nci maddesi, Bölge firmalarının münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde ettikleri kazançları 31 Aralık 2028’e kadar gelir ve kurumlar vergisinden istisna eder. Başka faaliyetlerden veya bölge dışında yapılan işten elde edilen gelir olağan şekilde vergilendirilir.
| Teşvik | Metnin söylediği |
|---|---|
| Kurumlar vergisi | Bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge kazancı için 31/12/2028’e kadar istisna |
| Ücret stopajı | Ar-Ge, tasarım ve destek personeli için 31/12/2028’e kadar, brüt asgari ücretin kırk katını aşmayan kısım |
| Damga vergisi | Aynı sınır içinde ücret kâğıtları için istisna |
| SGK | İşveren hissesi teşvikine atıf; tutarı burada belirtilmemiştir |
Bitiş tarihi bir kez, 2021’de 7263 sayılı Kanunla 2023’ten 2028’e uzatıldı ve ancak yeni bir kanunla yeniden değiştirilebilir. Planlamayı bugün yürürlükte olan tarihe göre yapın, bölge içi ve bölge dışı gelirleri ayrı kayıtlarda izleyin ve yazılım satışlarında KDV uygulamasını mali müşavirinize sorun.
Yükümlülükler: personel, bildirim ve bölge dışı çalışma
Teşvikler personel kayıtlarında disiplin ister. Teşvikten yararlanan destek personeli sayısı Ar-Ge ve tasarım personelinin yüzde onunu, toplam personeli on beşe kadar olan firmalarda yüzde yirmisini aşamaz. Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin aylık listesini yönetici şirket onaylar; her işe giriş ve çıkış zamanında bildirilmelidir.
- Aylık: bölge sistemi üzerinden personel listesi ve proje bilgileri.
- Yıllık: mayıs sonuna kadar yeminli mali müşavir (YMM) onaylı bilgiler.
- Sürekli: Bakanlığın belirlediği elektronik biçimde faaliyet kayıtları.
Yıllık bilgiler gönderilmezse Yönetmelik uyarınca haziran ayından itibaren üç aylık muafiyet belgeleri onaylanmaz. Bölge dışındaki çalışma ancak Geçici 2 nci maddenin sınırları içinde, yönetici şirketin onayı alınarak ve Bakanlık bilgilendirilerek teşvike konu olur. Bölgede mevzuata aykırı faaliyet önce uyarıya, düzeltilmezse en fazla üç ay sonra Bölgeden çıkarılmaya yol açar.
Yabancı yazılımcılar ve şirket banka hesabı
4691 sayılı Kanunun 7 nci maddesi Bölge firmalarının yabancı uyruklu yönetici ve vasıflı Ar-Ge veya tasarım personeli çalıştırmasına imkân verir. Çalışma izni ise 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu’nun genel yolunu izler: işveren Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına elektronik ortamda başvurur ve yazılımcı izin çıkmadan işe başlayamaz.
Bakanlığın değerlendirme kriterleri (B.5.2) Bölge firmalarına önemli bir kolaylık tanır. Yabancı Ar-Ge ve tasarım personeli için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü aranır; her yabancı için beş Türk vatandaşı istihdamı ve ödenmiş sermaye kriteri uygulanmaz. Ücret kriterinin uygulanmayacağı ise belirtilmemiştir.
Şirket banka hesabı her Türk şirketinde olduğu gibi işler: hesabı şirket adına açın, teşvikle ilgili ücret ve kira ödemelerini bu hesaptan yapın ve dekontları saklayın. Banka hesap açılışında veya sonrasında kira sözleşmesini ya da proje kabul belgesini isteyebilir; bu süreci sizinle birlikte koordine edebiliriz.
Kaynaklar
- lexpera.com.tr — 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu’nun konsolide metni, 3 ve 7 nci maddeler ile Geçici 2 nci madde, 20 Temmuz 2025 tarihli ve 7555 sayılı Kanunla yapılan değişiklik dahil (mevzuat.gov.tr otomatik erişime kapalı olduğundan konsolide kopya kullanıldı)
- turmob.org.tr — 10 Şubat 2022 tarihli ve 31746 sayılı Resmî Gazete kopyası: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde değişiklik (proje değerlendirme, kira, bildirim, Bölgeden çıkarılma)
- csgb.gov.tr — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri, Bölge firmalarının Ar-Ge ve tasarım personeline ilişkin B.5.2 bölümü
- yatirimadestek.gov.tr — Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı: teknoloji geliştirme bölgelerindeki girişimlere yönelik teşvikler bilgi formu (genel çerçeve, Ocak 2021 güncellemesi)
Sorular
Yabancı ortaklı bir şirket teknoparkta faaliyet gösterebilir mi?
Evet. 4691 sayılı Kanun girişimciyi bölgeden yararlanan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlar ve uyrukluk şartı koymaz. Şirket Türkiye’de tescil edilir, ardından projeyle bölgeye başvurur.
Projenin kabulüne kim karar verir?
Bölgenin yönetici şirketi, en az üç üyeli Proje Değerlendirme Komisyonu aracılığıyla. Onaylanan projeye proje kabul belgesi verilir, ardından yer için kira sözleşmesi imzalanır.
Teknokent vergi istisnaları ne zamana kadar geçerli?
Yürürlükteki 4691 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesine göre gelir ve kurumlar vergisi istisnası ile ücret teşviki 31 Aralık 2028’e kadar uygulanır.
Şirketin tüm geliri istisna mı?
Hayır. Yalnızca münhasıran bölgedeki yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazanç istisnadır. Diğer gelir normal vergilendirilir; kayıtlar ikisini ayırmalıdır.
Yabancı yazılımcı için çalışma izni almak daha kolay mı?
Çalışma izni kriterlerinin B.5.2 bölümüne göre Bölge firmasının Ar-Ge ve tasarım personelinde beş Türk çalışan ve sermaye kriteri uygulanmaz; ancak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü gerekir.