Yurt dışında kullanılacak Türk evlilik belgesi: aile cüzdanı, nüfus kayıt örneği veya Formül B, apostil ve tercüme

“Evlilik belgesi” Türkiye’de üç ayrı belge anlamına gelebilir ve yanlış olanı almak nüfus müdürlüğüne ikinci bir gidiş demektir. Bu rehber aile cüzdanını, nüfus kayıt örneğini ve çok dilli Formül B belgesini (16 numaralı CIEC Sözleşmesi) birbirinden ayırır, her birinin nereden alındığını gösterir ve yurt dışı kullanımı için apostilin, tercümenin ve noterin ne zaman gerçekten gerektiğini anlatır.

Üç belge, üç ayrı görev

Türkiye’de evlilik belgesi denince üç ayrı evrak akla gelir. Birincisi evlendirme dairesinin verdiği aile cüzdanıdır (günlük dilde evlenme cüzdanı); Evlendirme Yönetmeliğinin 55 inci maddesine göre evlendirme memuru cüzdanın seri ve numarasını evlenme kütüğüne işler. Cüzdan nikâhın yapıldığını gösterir, ancak nikâh anında doldurulan bir evraktır ve sonraki kayıt değişikliklerini kendiliğinden yansıtmaz; kütüğün güncel hali ancak nüfus müdürlüğünden alınan örnekte görünür. İkincisi nüfus kayıt örneğidir. Olaylı hali olan vukuatlı nüfus kayıt örneği, e-Devlet’te “Vukuatlı Belge (Olayları Göster)” seçeneği “Evet” yapılarak alınır ve yalnızca güncel durumu değil, kayıtlı olayları da listeler. Üçüncüsü yurt dışında kullanılmak üzere hazırlanmış standart form olan çok dilli evlenme kayıt örneği, yani Formül B’dir. Hangisinin doğru olduğu, belgenin sunulacağı ülkeye ve kuruma bağlıdır; bu yüzden herhangi bir şey sipariş etmeden önce kullanım yerini netleştirin.

Formül B ve Viyana Sözleşmesi

Formül B, 8 Eylül 1976 tarihli Viyana Sözleşmesinden (16 numaralı CIEC Sözleşmesi, Çok Dilde Nüfus Kayıt Örnekleri Verilmesine İlişkin Sözleşme) gelir. Sözleşme üç standart form tanımlar: doğum için Formül A, evlenme için Formül B, ölüm için Formül C. Formdaki sabit metin en az iki dilde, bunlardan biri Fransızca olmak üzere yazılır (6 ncı madde) ve örnek, asıl kayıtlara ve sonradan düşülen şerhlere dayanır (2 nci madde). Asıl kural 8 inci maddededir: düzenleme tarihi, imza ve mühür taşıyan örnek, yurt içi örnekle aynı değerdedir ve akit devletlerin hepsinde ayrıca bir onay veya onay yerine geçen işlem aranmadan kabul edilir. Türkiye taraftır; NVI sayfasında Almanya, Avusturya, Belçika, İspanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Portekiz, İsviçre, Polonya, Romanya ve Bulgaristan dahil yaklaşık 25 devlet sayılır. Belirli bir ülke için bu listeye güvenmeden önce resmî listeyle karşılaştırın.

Her belge nereden alınır

e-Devlet’te Nüfus Müdürlüğü, Formül A ve C sorgulamalarının yanında “Çok Dilli Evlenme Kayıt Örneği (Formül B) Sorgulama” hizmetini ve belge doğrulama için “Çok Dilli Doğum, Evlenme ve Ölüm Belgesi Doğrulama” hizmetini sunar. Nüfus kayıt örneğinin ayrıca kendi sorgulama ve doğrulama hizmetleri vardır. Nüfus müdürlüğü veya kaymakamlık gişesinden de yüz yüze alınabilir; yabancıların olay bildirimine ilişkin NVI talimatı, her nüfus müdürlüğünün Formül A-B-C’yi merkezî MERNİS veri tabanından üretebildiğini belirtir. Aile cüzdanı e-Devlet’ten yeniden verilmez; nikâhı kıyan evlendirme dairesinden alınır. Kayıttaki bilgi hatalıysa kaydı oluşturan müdürlük düzeltir ve talimata göre geçersiz kılınmış bildirimden çok dilli belge düzenlenemez. Önce kaydı düzeltin, sonra örneği isteyin. Sözleşmenin 1 inci maddesi uyarınca örnekler yalnızca kütük suretini almaya yetkili kişilere verilir; bu nedenle başvuruyu kendiniz veya yetkili bir kişi aracılığıyla yapmalısınız.

Hangi belge hangi ülke için

Belgenin sunulacağı ülke Viyana Sözleşmesine taraf ise ve kurum nüfus kayıt örneğini kabul ediyorsa, çoğunlukla en temiz yol Formül B’dir: form çok dillidir ve 8 inci madde uyarınca akit devletler arasında apostil veya başka bir onay gerektirmez. Ülke taraf değilse vukuatlı veya standart nüfus kayıt örneğini alın ve apostil ettirin. 1961 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca apostili valilik veya kaymakamlık düzenler; süreç için apostil rehberimize bakın. Apostil, düzenleyen görevlinin imzasını, sıfatını ve mührünü doğrular, içeriği değil; hangi belgenin kabul edileceğine yine varış ülkesi karar verir. Büyükelçiliğe, nüfus dairesine veya göç idaresine hangi formu ve ne kadar güncel istediklerini sorun: örneğin ne kadar yeni olması gerektiğini Türkiye değil, belgeyi alan kurum belirler. Bütün gişelerin e-Devlet çıktısına apostil verip vermediğini resmî metinlerden doğrulayamadık; önce gişeye sorun.

Apostil, tercüme ve noter sırası

Belge Türkçe ise ve varış yeri Formül B kapsamında değilse olağan sıra şudur: örneği alın, apostil ettirin, ardından varış yerinin istediği şekilde tercüme ettirin. Bazı kurumlar kendi yeminli tercümanlarının yurt dışında yaptığı tercümeyi kabul eder; bazıları tercümenin burada yapılmasını ister. İkinci durumda tercüman noter huzurunda yemin etmiş olmalıdır, noter tercümeyi onaylar ve apostil tercüman mührüne değil noterin işlemine eklendiğinden notere ait onay apostil edilir (yeminli ve noter onaylı tercüme rehberimize bakın). Kuralı öğrenmeden tercüme yaptırmayın. Nüfus müdürlüğünden ayrılmadan üç şeyi kontrol edin: örnekteki ad ve tarihler, evlilik sonrası soyadının alıcı ülkede görünecek yazımı ve asıl nüsha sayısı; çünkü her kurum genellikle kendi setini alıkoyar. Apostilli belgeyi ve tercümesini aynı dosyada sıralı biçimde teslim edin ve alıcı kurumun hangi dilde tercüme istediğini yazılı olarak alın.

Kaynaklar

• nvi.gov.tr — Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü: 16 numaralı CIEC Sözleşmesi (çok dilli örnekler) ve Formül A-B-C talimatı
• turkiye.gov.tr — Nüfus Müdürlüğü e-Devlet hizmetleri: nüfus kayıt örneği ve çok dilli Formül B sorgulama
• hcch.net — Lahey Konferansı: 1961 Apostil Sözleşmesi, metin ve durum tablosu
• mevzuat.gov.tr — 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ve Evlendirme Yönetmeliği

Sorular