Rehber · Son kontrol 17.11.2026

Yabancı ortaktan Türk şirketine kredi: sözleşme, fonun gelişi, bildirim, faiz ve geri ödeme

Pek çok yabancı ortak, Türk şirketini sermaye artırımı yerine borç vererek finanse eder. Bu yol esnektir, ancak iki ayrı düzenlemeye tabidir: şirketin döviz cinsinden borçlanıp borçlanamayacağını belirleyen ve kredinin banka aracılığıyla kullanılmasını şart koşan kambiyo mevzuatı ile faiz oranını sınayan, ortak borcunu öz sermayeye göre sınırlayan ve yurt dışına ödenen faizi vergilendiren vergi mevzuatı. Bu rehber, sözleşmeden son geri ödemeye kadar her adımı anlatır.

Kredi mi sermaye artırımı mı: yolu seçmek

Yabancı ortak Türk şirketini iki yolla finanse edebilir: sermayeye para koyarak veya borç vererek. Sermaye artırımı, şirket kararları ve ticaret sicili üzerinden yürüyen bir kurumsal işlemdir ve para öz sermaye olarak şirkette kalır. Kredi ise daha hızlı kurulabilir, faiziyle geri ödenir ve ortaklık yapısını değiştirmez.

Merkez Bankası Sermaye Hareketleri Genelgesi iki yolu birbirine bağlar:

  • 6 ncı maddenin 10 uncu fıkrasına göre sermaye için gönderilip süresinde belgelendirilmeyen veya şirketin kredi olarak kullanılacağını yazılı beyan ettiği tutarlar, banka tarafından yurt dışından kredi olarak kontrol edilir;
  • bu durumda yabancı ortakla yapılan sözleşme veya mutabakat, ortağın yazılı talimatı ya da şirketin yazılı beyanı kredi sözleşmesi yerine geçebilir;
  • 6 ncı maddenin 16 ncı fıkrasına göre yabancı ortaktan alınan ve yurt dışına geri ödenmeyen kredi, daha sonra yabancı sermaye ödemesi olarak sermayeye eklenebilir ve firmanın kredi bakiyesinden düşülür.

Hangi yolun işe uygun olduğunu, para gönderilmeden önce şirketin SMMM’si ve avukatı değerlendirir.

Kredi sözleşmesi ve banka dosyası

Genelgenin 19 uncu maddesinin 7 nci fıkrası, yurt dışından alınan krediye aracılık eden bankanın kredi sözleşmesini ve geri ödeme planını borçludan temin etmesini öngörür. İyi bir sözleşmede tarafların unvan ve adresleri, tutar ve para birimi, paranın yatacağı hesap, faiz oranı ve ödeme tarihleri, vade ve geri ödeme planı, erken ödeme ve yetkililerin imzaları yer alır.

BelgeBankanın istemesinin nedeni
Türkçe veya iki dilli kredi sözleşmesiKredinin şartları; başka dilde imzalandıysa yeminli tercüme
Geri ödeme planı19 uncu maddenin 7 nci fıkrası gereği
Ortaklar kurulu veya yönetim kurulu kararıBorçlanmayı kimin onayladığı
Kredi verenin şirket belgeleri ve yetki belgeleriKredi verenin kim olduğu
Kredi verenin fon kaynağına ilişkin belgelerMüşterini tanı kontrolleri

19 uncu maddenin 5 inci fıkrasına göre bankalar gelen SWIFT mesajlarını kredi ifadesi bakımından inceler. Amacı belirlenemeyen 50.000 ABD doları veya 1.250.000 TL ve üzeri havalelerde 6 ncı fıkra yazılı beyan arar; beyan verilmezse havale iade edilir. Önce şubeden listesini isteyin.

Döviz mi TL mi: kambiyo kuralları ve bildirim

32 sayılı Kararın 17 nci maddesine göre yurt dışından TL kredi temini serbesttir; TL ve döviz kredileri bankalar aracılığıyla kullanılır. Döviz geliri olmayan yerleşikler, sayılan istisnalar dışında yurt dışından döviz kredisi temin edemez. Genelge ayrıntıyı düzenler:

  • md. 14/3: döviz geliri olmayan şirket, 21 ve 40 ıncı maddelerdeki istisnalar dışında döviz kredisi kullanamaz;
  • md. 20/1: döviz geliri olan ve bakiyesi 15 milyon ABD dolarının altındaki şirkette yeni kredi ile bakiye, son üç mali yılın döviz gelirlerini aşamaz;
  • md. 21/1-b: kullanım tarihinde bakiye 15 milyon ABD doları veya üzerindeyse döviz geliri şartı aranmaz;
  • md. 21/15-d: sermayesinin tamamı yurt dışındaki yabancı sermayeli şirketlere ait grup şirketlerinin, yurt dışındaki yabancı sermayeli grup şirketlerinden kullandığı döviz kredilerinde de aranmaz.

19 uncu maddenin 10 uncu fıkrasına göre ortak gibi banka ve finansal kuruluş dışındaki yurt dışı yerleşiklerden alınan krediler kredi bakiyesine dahildir; 17/1 hükmü döviz kredilerinin bankalarca Risk Merkezine bildirilmesini öngörür. Durumunuzu önceden bankaya sorun.

Yapmadıklarımız. ROSTU banka, hukuk bürosu, noter veya muhasebe bürosu değildir. Vergi veya hukuk görüşü vermez, faiz oranı belirlemez, kesinti hesaplamaz, beyanname vermez, transfer gerçekleştirmez ve banka kararlarını etkilemeyiz: kararı yalnızca banka ve vergi dairesi verir, hiçbir sonuç vaat edilmez. Kredi dosyasını hazırlar, sözleşme, kararlar ve havale arasında taraf, tutar ve tarihlerin uyumunu kontrol eder, kredi verenin belgelerinin yeminli tercümesini ve apostilini organize eder, Türkçe üst yazıları hazırlar ve müşteriye şubede eşlik ederiz.

Faiz: emsallere uygunluk, örtülü sermaye ve kesinti

Şirket ile ortağı arasındaki faiz emsallere uygun olmalıdır. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 13 üncü maddesi, ilişkisiz kişilerin anlaşacağı bedelden sapan fiyatı transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı sayar; 2022 tarihli bir Gelir İdaresi özelgesi kredilerin de bu madde kapsamında olduğunu teyit eder. 12 nci madde örtülü sermayeyi düzenler: ortaklardan veya ortakla ilişkili kişilerden yapılan ve hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte dönem başı öz sermayenin üç katını aşan borçlanma örtülü sermaye sayılır; aşan kısma ilişkin faiz, kur farkı hariç, dağıtılmış kâr kabul edilir ve gider yazılamaz.

Dar mükellef kredi verene ödenen faiz 30 uncu madde uyarınca vergi kesintisine tabidir. 2009/14593 sayılı Karar; yabancı devletler, uluslararası kurumlar ve yabancı bankalardan alınan krediler için %0, diğerleri için %10 oran belirler; 2022 özelgesi ortak kredisinde %10 uygulamış ve kesintinin faiz ödendiğinde veya tahakkuk ettirildiğinde yapılacağını belirtmiştir. Kredi veren mukimlik belgesi sunarsa çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranı sınırlayabilir. Faiz üzerinden KDV şirketçe sorumlu sıfatıyla ödenebilir, banka KKDF kesebilir; güncel uygulamayı SMMM ve banka teyit eder.

Geri ödeme, yurt dışına transfer ve sık hatalar

Şirket her geri ödemede vade ve faiz bilgilerini içeren kredi sözleşmesini bankaya sunar (Genelge md. 19/9); krediye aracılık eden banka da kredinin geri ödenip ödenmediğini izler (md. 19/8). 19 uncu maddenin 11 inci fıkrasına göre geri ödeme, transfer tarihindeki Merkez Bankası çapraz kurları kullanılarak sözleşmedekinden farklı bir para birimiyle yapılabilir. Faiz transferinden önce bankanın hangi vergi belgelerini görmek istediğini sorun. Sık yapılan hatalar:

  • kredi ifadesi ve sözleşme olmadan para göndermek; banka işlemi sınıflandıramaz;
  • hiçbir istisnaya girmeyen, döviz geliri olmayan şirkete döviz kredisi;
  • ilişkisiz kişilerin anlaşacağı oran kontrol edilmeden belirlenen faiz;
  • kimsenin takip etmediği, öz sermayenin üç katını aşan ortak borcu;
  • kesinti beyan edilmeden yurt dışına ödenen faiz;
  • sözleşmedeki kredi veren yerine üçüncü kişiden gelen para;
  • plana uymayan geri ödemeler.

Sözleşmeyi, kararları, banka dekontlarını, muhtasar beyanları ve geri ödeme kayıtlarını tek dosyada saklayın; böylece her tutar gelişinden son geri ödemeye kadar izlenebilir.

Kaynaklar

  • tcmb.gov.tr — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası: Sermaye Hareketleri Genelgesi, md. 6, 14, 17 ve 19–21
  • ms.hmb.gov.tr — Hazine ve Maliye Bakanlığı: 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar, md. 17
  • lexpera.com.tr — 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, Resmî Gazete metni: md. 12 (örtülü sermaye) ve md. 13 (transfer fiyatlandırması) (mevzuat.gov.tr otomatik erişime kapalı olduğundan bu kopya kullanıldı)
  • alomaliye.com — Gelir İdaresi Başkanlığı: yurt dışındaki ortaktan alınan krediye ilişkin 14.11.2022 tarihli özelge; md. 30 ve 2009/14593 sayılı Karar kapsamında kesinti, ÇVÖA ve KDV (özelge metninin kopyası)

Sorular

Yabancı ortak, döviz geliri olmayan Türk şirketine avro kredi verebilir mi?

Kural olarak hayır: 32 sayılı Kararın 17/3 ve Genelgenin 14/3 hükümleri, döviz geliri olmayan yerleşiklerin döviz kredisini, 15 milyon ABD doları ve üzeri bakiye veya yurt dışındaki grubundan borçlanan tamamen yabancı sermayeli grup şirketi gibi istisnalar dışında yasaklar. Yurt dışından TL kredi serbesttir. Banka teyit eder.

Kredinin Türk bankası üzerinden gelmesi şart mı?

Evet. 32 sayılı Kararın 17 nci maddesi ve Genelgenin 19/1 hükmü, TL veya döviz cinsinden yurt dışı kredilerin bankalar aracılığıyla kullanılmasını şart koşar. Banka sözleşmeyi ve geri ödeme planını temin eder.

Ortağa ödenen faizde kesinti oranı nedir?

2009/14593 sayılı Karar, yabancı devlet, uluslararası kurum veya banka olmayan kredi verenler için %10 oran belirler; 2022 tarihli bir özelge bunu ortak kredisine uygulamıştır. Mukimlik belgesiyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması oranı düşürebilir. SMMM teyit eder.

Örtülü sermaye kuralı nedir?

5520 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre ortaktan veya ilişkili kişiden alınan ve dönem başı öz sermayenin üç katını aşan borç örtülü sermayedir. Aşan kısmın faizi dağıtılmış kâr sayılır ve gider yazılamaz.

Kredi daha sonra sermayeye dönüştürülebilir mi?

Genelgenin 6/16 hükmü, yabancı ortaktan alınan ve yurt dışına geri ödenmeyen kredinin yabancı sermaye ödemesi olarak sermayeye eklenmesine imkân verir; tutar kredi bakiyesinden düşülür. Kurumsal adımlar avukat ve ticaret sicili ile yürütülür.

İlgili rehberler

Yurt dışından para transferi alma: banka ne kontrol eder

SWIFT ile gelen para adım adım, büyük tutarlarda banka ne ister, açıklama alanı, askıda işlem ve iade, hangi para biriminde geçer, vergi.

Türk şirketinden yurt dışına kâr payı: stopaj ve banka

Ortaklar kararı, %15 kâr payı stopajı, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması, muhtasar süresi ve yurt dışı transfer için banka dosyası.

32 sayılı Karar nedir? Dövizle sözleşme kuralları

32 sayılı Karar sade dille: dövizli kira, taşınmaz satışı, iş sözleşmesi, yerleşik kişi, istisnalar, cezalar, 2025 değişiklikleri.

Tüm rehberler

ROSTU rehberindeki tüm yazılar tek listede.