Türk şirketinden hizmet ihracı: KDV istisnası, fatura, banka tahsilatı ve vergi indirimi
Yurt dışındaki bir müşteri için yazılım geliştiren, tasarım veya mühendislik yapan Türk şirketi hizmet ihraç eder. Bu rehber, böyle bir hizmetin ne zaman KDV’den istisna olduğunu, sözleşme ve faturanın neyi göstermesi gerektiğini, bedel geldiğinde Türk bankasının hangi belgeleri istediğini, Merkez Bankası İhracat Genelgesinin hizmet bedelleri hakkında ne dediğini, hizmet ihracı kazanç indiriminin nasıl işlediğini ve şirketlerin en sık nerede hata yaptığını anlatır.
Hizmet KDV açısından ne zaman ihracat sayılır
3065 sayılı KDV Kanununun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, yurt dışındaki müşteriler için yapılan hizmetleri KDV’den istisna eder. 12 nci maddenin ikinci fıkrası iki şart arar: hizmet yurt dışındaki bir müşteri için yapılmalı ve hizmetten yurt dışında faydalanılmalıdır. Yurt dışındaki müşteri; ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi veya iş merkezi yurt dışında bulunan alıcıdır; yurt içindeki firmaların yurt dışında bağımsız faaliyet gösteren şubeleri de bu kapsamdadır.
KDV Genel Uygulama Tebliğinin II/A-2.1 bölümüne göre yurt dışında faydalanma, hizmetin müşterinin yurt dışındaki iş ve faaliyetleriyle ilgili olması ve Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgisinin bulunmamasıdır. Uygulamada:
- yabancı şirketin kendi ürünü veya yurt dışındaki sistemleri için yazılım genellikle uygundur;
- Türkiye dışındaki bir proje için tasarım veya mühendislik genellikle uygundur;
- müşterinin Türkiye’deki bağlı şirketi, şubesi veya projesinde kullanılan iş uygun değildir;
- müşterinin Türkiye’deki faaliyetlerine bağlı danışmanlıktan Türkiye’de faydalanılmış sayılır.
Sonuç olaya göre değişir; ilk faturadan önce SMMM değerlendirmeyi teyit eder.
Sözleşme, fatura ve KDV beyanı
Yazılı sözleşme, KDV istisnası, banka ve kurumlar vergisi indirimi için temel belgedir. Sözleşmede yabancı müşteri ve yurt dışındaki adresi, hizmet ve teslim edilecek çıktılar, sonucun nerede kullanılacağı, bedel, para birimi, ödeme koşulları ve kabul usulü yer almalıdır.
Tebliğin II/A-2.1 bölümüne göre hizmetin yurt dışındaki müşteri için yapıldığı, bu müşteri adına düzenlenen fatura ve benzeri belge ile tevsik edilir. II/A-2.2 bölümü ayrıca şunları öngörür:
- istisna, yurt dışındaki müşteriye düzenlenen hizmet faturası ile tevsik edilir;
- faturalar, istisnanın beyan edildiği dönemde beyanname verme süresi içinde bir dilekçe ekinde ibraz edilir;
- istisnanın beyanı için ödeme belgesinin temin edilmiş olması zorunlu değildir;
- indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin iadesi için hizmet bedelinin döviz olarak, TL faturada ise TL olarak Türkiye’ye gelmesi gerekir.
Faturanın e-Fatura mı e-Arşiv mi olacağı, 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliğine ve şirketin durumuna göre belirlenir; biçimi SMMM teyit eder.
Bedelin tahsili: bankanın istedikleri
Hizmet bedeli genellikle SWIFT ile şirketin döviz hesabına gelir. Banka ödemeyi ticari dosyayla karşılaştırır; her şubenin kendi listesi olduğundan bu listeyi ilk faturadan önce isteyin.
| Belge | Bankaya gösterdiği |
|---|---|
| Hizmet sözleşmesi veya sipariş | Taraflar, kapsam ve bedel |
| Müşteri adına fatura | Beklenen tutar ve para birimi |
| Fatura numarasını içeren ödeme açıklaması | Paranın hangi faturayı kapattığı |
| Kabul tutanağı, raporlar, zaman çizelgeleri | Hizmetin fiilen ifa edildiği |
| Müşterinin şirket bilgileri | Ödeyenin kim olduğu |
Merkez Bankası İhracat Genelgesi hizmet ihracatını yalnızca 22 nci maddede sayar: 5.000 ABD doları veya karşılığını geçmeyen işlemlerde bedellerin tamamının (Ek:3’teki ülkeler için yüzde ellisinin) tasarrufu serbesttir. 4 ve 8 inci maddelerdeki 180 gün ve İBKB fiili ihraç tarihinden itibaren hesaplanır; daha yüksek hizmet bedelleri için süre belirleyen bir hüküm bulamadık. Bankanıza yazılı sorun.
Hizmet ihracında kurumlar vergisi indirimi
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi, Türkiye’de yerleşmiş olmayanlara Türkiye’de verilen ve yurt dışında faydalanılan belirli hizmetlerden elde edilen kazancın indirilmesine imkân tanır. Gelir İdaresi özelgeleri bu hizmetleri mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kaydı tutma, çağrı merkezi, ürün testi, sertifikasyon ile veri depolama, işleme ve analiz ve belirli eğitim ve sağlık hizmetleri olarak sayar.
11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (30.04.2026 tarihli ve 33239 sayılı Resmî Gazete) indirim oranını, 1/1/2026 tarihinden itibaren başlayan vergilendirme dönemleri kazançları için %100 olarak belirlemiştir; önceki özelgelerde oran %80’dir. Özelgelerde yer alan şartlar şunlardır:
- fatura veya benzeri belge yurt dışındaki müşteri adına düzenlenir;
- kazancın tamamı, ilgili dönemin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer edilir;
- faaliyet şirketin esas sözleşmesinde yer alır.
Bağımsız danışmanlık listede yoktur. İndirimin asgari kurumlar vergisi gibi diğer kurallarla ilişkisini SMMM veya YMM değerlendirir.
Sık yapılan hatalar ve SMMM’nin rolü
Hizmet ihracındaki sorunların çoğu, olaylarla örtüşmeyen belgelerden kaynaklanır:
- iş Türkiye’deki bağlı şirkette kullanılırken yurt dışındaki grup şirketine fatura kesmek;
- yapılan iş yazılım veya tasarım olduğu halde sözleşmede “danışmanlık” yazması ya da tersi;
- ödemenin faturadaki müşteri yerine üçüncü bir kişiden veya şahsi hesaptan gelmesi;
- teslime ilişkin kanıt olmaması, bu nedenle bankanın ve vergi dairesinin hizmetin ifa edildiğini görememesi;
- yıl sonunda bedelin bir kısmının yurt dışında kalması; bu durum kurumlar vergisi indirimini etkiler;
- istisna belgelerinin süresi içinde ibraz edilmemesi.
SMMM her faturanın nasıl beyan edileceğine karar verir, istisna belgelerini sunar, kur farklarını ve banka masraflarını kaydeder ve yıllık beyannameden önce kurumlar vergisi indiriminin şartlarını kontrol eder. Sözleşme, fatura, teslim kanıtları ve banka dekontlarını her müşteri için tek bir dosyada saklayın; böylece her bedel siparişten tahsilata kadar izlenebilir.
Kaynaklar
- lexpera.com.tr — 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, güncel metin: md. 11/1-a ve md. 12/2 (mevzuat.gov.tr otomatik erişime kapalı olduğundan bu kopya kullanıldı)
- lexpera.com.tr — Gelir İdaresi Başkanlığı: hizmet ihracına ilişkin 14.12.2023 tarihli özelge, KDV Genel Uygulama Tebliği II/A-2.1 ve II/A-2.2 bölümlerine atıfla
- tcmb.gov.tr — Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası: İhracat Genelgesi, md. 4, 8 ve 22
- alomaliye.com — 11257 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 30.04.2026 tarihli ve 33239 sayılı Resmî Gazete: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu md. 10/1-ğ indirim oranı (Resmî Gazete metninin kopyası)
Sorular
Yabancı müşteri için geliştirilen yazılımda KDV hesaplanır mı?
3065 sayılı Kanunun 11/1-a ve 12/2 hükümlerine göre müşteri yurt dışında bulunuyor ve hizmetten yurt dışında faydalanıyorsa istisnadır. İş müşterinin Türkiye’deki faaliyetinde kullanılıyorsa istisna uygulanmaz. SMMM teyit eder.
Hizmet ihracı bedelleri 180 gün içinde Türkiye’ye getirilmeli mi?
Merkez Bankası İhracat Genelgesi 5.000 ABD doları veya karşılığını geçmeyen hizmet ihracatı bedellerinin tasarrufunu serbest bırakır (md. 22). Daha yüksek bedeller için süre belirleyen bir hüküm bulamadık; bankanıza yazılı sorun.
KDV istisnası müşteri ödemeden beyan edilebilir mi?
Evet. Tebliğin II/A-2.2 bölümüne göre beyan için ödeme belgesi zorunlu değildir. Ancak indirim yoluyla giderilemeyen KDV’nin iadesi için bedelin Türkiye’ye gelmesi gerekir.
Hizmet ihracında kurumlar vergisi indirimi nedir?
5520 sayılı Kanunun 10/1-ğ bendi yazılım, tasarım, mühendislik gibi sayılan hizmetleri kapsar. 11257 sayılı Karar, bedelin tamamı Türkiye’ye transfer edilmek şartıyla, 1/1/2026’dan itibaren başlayan dönemler için oranı %100 olarak belirledi.
Danışmanlık hizmeti kapsama girer mi?
KDV açısından ancak müşteri hizmetten yurt dışında faydalanıyorsa; Türkiye’ye bağlı danışmanlık vergilendirilir. Bağımsız danışmanlık kurumlar vergisi indirimi listesinde yer almaz.