Kendi şirketinin ortağı yabancı için çalışma izni: sermaye, 5 Türk çalışan, süreler

Türkiye’de şirket kuran yabancı, şirketin yüzde yüzü kendisine ait olsa bile o şirkette çalışmak için çalışma izni almak zorunda olabilir. Başvuruyu şirket yapar, kararı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verir. Bu rehber 2026 için ortak ve şirket sermaye eşiklerini, beş Türk çalışan kuralını ve istisnalarını, belgeleri, süreleri, ikametle ilişkiyi ve bankanın neye baktığını anlatır.

Kurucunun çalışma izni gerekir mi?

Hisse sahibi olmak çalışma hakkı vermez. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca Türk şirketinde yönetici olarak veya fiilen çalışan yabancı, şirket tamamen kendisine ait olsa da çalışma izni almak zorundadır. Uygulamada bu, ortak olan yabancı limited şirket müdürünü ve Türkiye’de yaşayan, anonim şirket yönetim kurulu üyesi yabancıyı kapsar. Bakanlığın görüşüne ilişkin yayımlanmış özetlerde Türkiye’de ikamet etmeyen yönetim kurulu üyesi ile yönetim görevi bulunmayan ortak izin rejiminin dışında sayılır; bu kişiler en fazla belirli bir iş için kısa süreli muafiyete ihtiyaç duyabilir. Ticaret sicili başvurusunu veya banka formunu imzalamak çalışma sayılmaz, ancak işi günlük olarak yürütmek çalışmadır. Çizgi fiilî göreve bağlı olduğundan bunu şirket kurulmadan önce belirleyin, sonra değil. Rolü yanlış tanımlamak, sonradan ortaya çıkan eksik izin nedeniyle idari para cezası ve yeniden başvuru riski doğurur; bu yüzden kuruluş belgelerindeki görev tanımı ile fiilî çalışma birbirini tutmalıdır.

2026 sermaye eşikleri

Bakanlık, kriterlere tabi başvurularda mali yeterlilik şartlarını 1 Ekim 2024’ten itibaren yükseltti; sermaye tutarları 1 Ocak 2025’ten geçerlidir. Şirketin şunlardan birini göstermesi gerekir: ödenmiş sermayenin en az 500.000 TL olması, bir önceki yıl net satışların en az 8.000.000 TL olması veya ihracatın en az 150.000 ABD doları olması. Yabancı ortak için payın kendisi de aranır: en az 500.000 TL sermaye ve şirkette en az yüzde 20 pay. Payının değeri 100.000 ABD doları veya üzerinde olan ortağın bu ortaklık kriterlerinin dışında kaldığı belirtilmektedir. Eski rehberler hâlâ şirket için 100.000 TL, ortak için 40.000 TL yazar; bunlar 2025 öncesi tutarlardır ve ilk başvuru tarihinde yürürlükte olan kriterler uygulanır. Sermaye ödenmiş olmalı ve ticaret sicil gazetesinde görünmelidir; sonradan ödeme taahhüdü sayılmaz. Şirket sermayesini artırmayı düşünüyorsanız, artırımın tescilini ve gazete ilanını başvurudan önce tamamlayın; Bakanlık sistemde güncel sicil kaydını esas alır.

5 Türk çalışan kuralı

Genel kural, işyerinde her yabancı çalışan için SGK’ya bildirilmiş beş Türk vatandaşının çalıştırılmasıdır. İlk izinde yabancı ortak için bu şart ilk altı ay aranmaz; yedinci ayın başından itibaren şirketin her ay en az beş Türk çalışanı göstermesi beklenir, tek seferlik işe alım yetmez. Sahibi ve diğer yabancılar bu beşe dahil edilmez. Uzatmada aylık kontrol yeni sürenin tamamını kapsar. Aynı işyerindeki ikinci yabancı için ayrıca beş kişi gerekir. İstisnalar vardır: bir önceki yıl net satışları en az 50.000.000 TL olan işyeri en fazla beş yabancı çalışan için bu kuralla sınanmaz; yukarıda belirtilen 100.000 ABD doları paylı ortak da sınanmaz. Yedinci aydan önce beş kişilik bordro ve SGK kaydını bütçenize ekleyin; çalışanların işe giriş bildirgelerini zamanında verin, çünkü kontrol SGK kayıtları üzerinden yapılır.

Kim başvurur, belgeler, süre

Başvuru, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çevrim içi sistemi üzerinden şirketin kendi elektronik imzası ve KEP adresiyle yapılır; kararı Bakanlık verir. Türkiye’de geçerli ikamet izninin en az altı ayı kalan yabancı yurt içinden başvurur; aksi hâlde yabancı önce Türk konsolosluğuna başvurur, ardından şirket sistemde başvuruyu tamamlar. Pasaport (başvurudan sonra en az 60 gün geçerli), diploma veya benzeri belge, sermaye ve ortakları gösteren güncel ticaret sicil gazetesi, mevcut şirket için önceki yılın bilanço ve gelir tablosu ile SGK kayıtları hazırlanmalıdır. Bakanlık eksik bulursa tamamlama talep tarihinden itibaren 30 günü geçemez (Yönetmelik md. 19). Toplam süre genellikle birkaç haftadır; ilk izin çoğunlukla en fazla bir yıl için verilir. Başvuru sonucu e-Devlet ve sistem üzerinden bildirilir. Uzatma başvurusunu izin bitmeden önce yapın; geç yapılan başvuru yeni başvuru gibi değerlendirilebilir.

İkamet ve bankanın baktıkları

Çalışma izni ile ikamet izni ayrı haklardır; ancak onaylanan çalışma izni yabancının ikamet belgesi yerine de geçer, bu nedenle izin sahibi kurucu ayrıca ikamet başvurusu yapmaz. Turist statüsü veya şirketle ilgisiz bir ikamet izni şirketi yönetmenize izin vermez. Bankalar aynı olgulara bakar. Şirket hesabı açılırken veya gözden geçirilirken ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, vergi numarası, ödenmiş sermayeye ilişkin belge, yüzde yirmi beşin üzerindeki her ortağın kimliği ve yabancı müdür için izin veya başvuru belgesi istenebilir. Beyan edilen görev ile belgeler arasındaki uyumsuzluk veya hiç ödenmemiş sermaye ek soru doğurur. Çevre adımlar için şirket kuruluşu ve işveren üzerinden çalışma izni rehberlerimize bakın. Banka sorularına yazılı ve belgeli cevap vermek hesabın sürekliliği için en güvenli yoldur; yabancı dildeki belgeler için Türkçe tercüme hazırlayın.

Kaynaklar

• csgb.gov.tr — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Uluslararası İşgücü: çalışma izni kriterleri (site otomatik erişime kapalıdır; tutarlar Bakanlığın 1 Ekim 2024 kriterlerine ilişkin yayımlanmış özetlerle karşılaştırılmıştır)
• mevzuat.gov.tr — 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ve Uygulama Yönetmeliği
• alomaliye.com — Uygulama Yönetmeliğinin derlenmiş metni (md. 15, 17, 19)
• turkiye.gov.tr — e-Devlet kapısı, şirketin yetkili kişi erişimi için

Sorular