Türk bankasının uyum ve paranın kaynağı sorularına nasıl yanıt verilir
Ödeme bekletilir ve banka kısa bir e-posta gönderir: işlemin niteliğini açıklayın, dayanak belgeleri gönderin, paranın kaynağını belirtin. Geç, belirsiz veya yanlış dilde yanıt vermek, transferin iade edilmesinin ve hesabın kapatılmasının en yaygın nedenidir. Bu rehber bankanın yasal olarak neyi sormak zorunda olduğunu, neyin kanıt sayıldığını ve iyi bir yanıtın nasıl kurulduğunu anlatır.
Banka neden sorar?
5549 sayılı Kanun ve MASAK düzenlemelerine göre bankalar müşterisini tanımak, her iş ilişkisinin amacını ve niteliğini anlamak ve profile uymayan işlemde paranın kaynağını doğrulamak zorundadır. Uyum görevlisi sizi suçlamıyor; iç denetimi ve gerekirse MASAK'ı tatmin etmesi gereken bir dosya kuruyor. Dosya bankanın süresi içinde tamamlanamazsa görevli için güvenli seçenek ödemeyi iade etmektir. Sizin işiniz dosyayı kolay tamamlanır hâle getirmektir.
Yazı genellikle ne sorar?
- Karşı taraf kim, ilişkiniz ne, ne zamandan beri.
- Ödeme hangi mal veya hizmet için; nereden geliyor, nereye gidiyor.
- Dayanak belgeler: sözleşme, proforma veya ticari fatura, çeki listesi, taşıma belgesi, gümrük beyannamesi.
- Paranın kaynağı: size ödenen veya sizin ödediğiniz para aslen nereden geliyor (satış, sermaye, kredi, birikim, maaş).
- Sahiplik: şirketinizin ve karşı tarafın nihai faydalanıcısı kim.
- Yaptırım soruları: üretim, taşıma ve ödeme zincirindeki ülkeler; herhangi bir tarafın yaptırım listesinde olup olmadığı.
Paranın kaynağını hangi belgeler kanıtlar?
| Kaynak | Bankanın kabul ettiği belgeler |
|---|---|
| Ticari gelir | Faturalar, sözleşmeler, gümrük beyannameleri, aynı karşı tarafları gösteren önceki hesap dökümleri |
| Ortak sermayesi | Sicil gazetesi, sermaye artırım kararı, ortağın kendi hesap dökümü ve kaynağı |
| Kredi | Kredi sözleşmesi, kredi verenin kimlik belgeleri, transfer kaydı |
| Maaş veya kâr payı | Bordrolar, iş sözleşmesi, kâr dağıtım kararı, vergi beyannameleri |
| Gayrimenkul veya pay satışı | Tapu devri, satış sözleşmesi, noter onaylı pay devri, dökümde bedelin girişi |
| Birikim | Kaynak bankadan zamana yayılmış dökümler, vergi beyannameleri |
Yabancı belgeleri çoğu uyum birimi İngilizce kabul eder; diğer dillerdeki belgeler için en azından yeminli tercüme gerekir, bazı bankalar noter onayı ister (2026 noter tarifesine göre sayfa başına ≈ ₺884, tarafınızca notere ödenir).
İyi bir yanıt nasıl kurulur?
Ödemeyi serbest bıraktıran yanıt kısadır, Türkçe yazılır ve görevlinin kontrol listesinin sırasını izler. Yanıtları dört blokta hazırlarız:
- Biz kimiz — şirket, faaliyet, ortaklar, ne zamandan beri, ciro aralığı, vergi dairesi.
- Bu işlem nedir — mal, miktar, güzergâh, Incoterms, karşı taraf ve ilişki, fiyatın nasıl belirlendiği.
- Para nereden geliyor — kaynaktan bu ödemeye kadar zincir, dökümle örtüşen tutarlarla.
- Belge dizini — 1–3. bloklardaki her ifade numaralı bir eke bağlanır.
Yanıttaki her cümle elinizde zaten olan bir belgeden alınır; gösterilemeyen hiçbir şey iddia edilmez. Yanıtı siz veya müdürünüz imzalar; biz taslağı hazırlarız, siz kontrol eder ve bankanın kanalından gönderirsiniz. Belgeler tamamsa standart bir yanıt için süremiz bir iş günüdür; bankalar genellikle beş ila on iş günü verir.
Devlet harçları ve noter ücretleri tarafınızca doğrudan devlete veya notere ödenir; bizim üzerimizden geçmez ve hiçbir noterden ücret ya da menfaat almıyoruz. Yukarıdaki rakamlar 2026 resmî tarifesidir; son kontrol 24.10.2026.
Son doğrulama: 24.10.2026 · kaynak: MASAK Tedbirler Yönetmeliği; 2026 Noterlik Ücret Tarifesi — adalet.gov.trYanıt neyle başarısız olur?
- Türkçe dosyalamak zorunda olan görevliye İngilizce veya Rusça yanıt vermek.
- Bu işlemi değil, işi genel olarak anlatmak.
- Açıklamadaki tutarların fatura veya dökümle uyuşmaması.
- Mal ödemesinde taşıma veya gümrük kanıtının eksik olması.
- Görevlinin sevkiyat güzergâhında görebildiği bir ülke hakkında susmak; açıklanmış olan, keşfedilmiş olandan güvenlidir.
- Bankanın süresinden sonra yanıt vermek.
Kaynaklar
- masak.hmb.gov.tr — MASAK: müşterini tanı ve şüpheli işlem kuralları
- mevzuat.gov.tr — 5549 sayılı Kanun; Tedbirler Yönetmeliği
- bddk.org.tr — Bankacılık düzenleyicisi
- ticaret.gov.tr — Gümrük beyannameleri ve ticari belgeler
Sorular
Yanıt için ne kadar sürem var?
Bankanın yazısında süre belirtilir; genellikle beş ila on iş günü. Gelen transferde muhabir banka daha kısa süre koyabilir. Her şeyi zamanında toplayamıyorsanız elinizdekini, kalanların tarihli listesiyle gönderin; kısmi ama zamanında yanıt, tam ama geç yanıttan iyidir.
Yanıt versem de banka hesabımı kapatabilir mi?
Evet. Banka gerekçe göstermeden ilişkiyi bitirebilir. Tam ve tutarlı bir yanıt, sıradan bir ticaret şirketi için bunu olası kılmaz; belgelerle çelişen yanıt olası kılar. Belgelerinizin desteklemediği hiçbir şeyi yazmayız.
Her eki çevirmem gerekir mi?
Hayır. İngilizce asılları olduğu gibi ekleyin; çoğu uyum birimi İngilizce okur. Diğer dillerdeki sözleşme veya faturaları yeminli tercümeyle çevirin; noter onayını yalnızca banka yazılı isterse yaptırın, çünkü sayfa başına ≈ ₺884 tutar.