Türk bankalarında uluslararası ödemeler: her SWIFT'in arkasındaki belgeler

Türk bankası uluslararası transferi yalnızca SWIFT mesajıyla gerçekleştirmez veya hesaba geçirmez. Kara para aklamayı önleme kuralları (5549 sayılı Kanun ve MASAK düzenlemeleri) ile kambiyo mevzuatı (32 sayılı Karar ve Merkez Bankası genelgeleri) uyarınca banka ödemenin ne için olduğunu bilmek ve arkasındaki belgeyi görmek zorundadır. Seti hazır tutan şirketler parayı bir günde taşır; aramadan sonra toplayan şirketler bir hafta bekler. Bu rehber bankaların giden ve gelen transferler için istediklerini, soruların arkasındaki kuralları ve nasıl hazırlanılacağını sıralar.

Giden transferler: yabancı tedarikçiye ödeme

• Şirketinizi alıcı olarak gösteren, mal veya hizmeti, tutarı, para birimini ve ödeme koşullarını içeren ticari fatura veya proforma; peşin ödemelerde proforma, teslim sonrası ödemelerde kesin fatura.
• Fatura ilişkiyi açıklamıyorsa sözleşme veya sipariş teyidi; hizmetlerde hemen her zaman.
• Zaten ithal edilmiş mallar için gümrük beyannamesi; peşin ödemelerde banka ödemeyi ithalat avansı olarak kaydeder ve ithalat kurallarının belirlediği süre içinde beyannameyi bekler, gelmezse ödeme bildirilir.
• Vesaik mukabili veya yoldaki mallar için ödemelerde taşıma belgesi.
• Yurt dışına hizmet ödemeleri: fatura ve sözleşme, artı müşavirinizin teyit ettiği stopaj ve KDV işlemi; banka sorumlu sıfatıyla KDV ve stopajın uygulanıp uygulanmadığını sorabilir.
• Gayri maddi haklar için ödemeler (lisans, yazılım, royalti, yabancı ortağa kâr payı): sözleşme, yönetim kurulu veya genel kurul kararı ve stopaj uygulanıyorsa vergi beyannamesi.

Bankalar ayrıca lehtarın ülkesini, bankasını ve adını yaptırım listeleriyle tarar; kısıtlama altındaki banka veya ülkeye ödeme, belgeler ne olursa olsun reddedilir.

Gelen transferler: yurt dışından tahsilat

• İhracat bedeli: ihracat faturası ve gümrük beyannamesi numarası; banka İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) düzenler. Merkez Bankası İhracat Genelgesi'ne göre bedel ihracattan itibaren 180 gün içinde Türkiye'ye getirilmeli ve bir kısmı bankaya satılmalıdır; oran birkaç kez değişmiştir ve tcmb.gov.tr'de yayımlanır.
• Hizmet ihracatı: fatura ve sözleşme; banka transferi amaç koduna göre sınıflandırır.
• Yurt dışından sermaye ve ortak kredileri: yönetim kurulu kararı, kredi sözleşmesi ve krediler için gerekiyorsa Merkez Bankası yurt dışı borçlanma istatistiklerine kayıt; sermaye artışları süresi içinde ticaret siciline tescil edilmelidir.
• Gerçek kişi hesabına kişisel transferler: maaş bordrosu, taşınmaz satış sözleşmesi, veraset ilamı veya bağış beyanı gibi para kaynağı kanıtı; yabancıysa noter onaylı tercümeyle (2026 noter tarifesine göre sayfa başına ≈ ₺884, tarafınızca notere ödenir).
• Taşınmaz alım parası: banka dövizi bozar ve tapu müdürlüğünün istediği DAB'ı düzenler; bkz. tapu alımı rehberi.

Uyum ekiplerinin sorduğu sorular

Bankanın yazısı veya araması bir kalıbı izler: ticari ilişki nedir ve ne zamandan beri; tam olarak ne, nereye ve kime teslim edildi veya edilecek; neden bu tutar, bu para birimi ve bu zamanlama; her iki tarafta gerçek faydalanıcı kim; para nereden geldi ve gelen için nereye gidecek; taraflar, mallar veya güzergâhlar yaptırımlı bir ülkeye değiyor mu. Sorular standarttır; fark yanıtın kalitesindedir. Olguları bankanın kendi dört bloklu yapısında, her ifadeyi numaralı bir belgeye bağlayarak yazan yanıt hızla geçer; anlatı biçimindeki e-posta geri gönderilir. Banka uyum rehberimiz yapıyı anlatır.

Arama gelmeden nasıl hazırlanılır

1. Her düzenli tedarikçi ve müşteri için karşı taraf dosyası tutun: sicil kaydı, imzalı sözleşme, antetli banka bilgileri, gerçek faydalanıcı beyanı.
2. Belgeleri numaralayın ve eşleştirin: fatura, sipariş, taşıma belgesi, gümrük beyannamesi ve ödeme birbirine atıf yapmalıdır.
3. Fatura kıymetini ödemeyle hizalayın; kısmi ödemeler bankanın izleyebileceği bir plan ister.
4. Bankanın okuyamadığı belgeler için tercümeleri hazır bulundurun; çoğu banka destekleyici belgeler için yeminli, sözleşmeler için noter onaylı tercüme kabul eder.
5. Ödemeyi geçmişi işlemle uyuşan hesaptan yapın; ilk transferi büyük tutar olan yeni hesap en uzun incelemeyi çeker.
6. Bankanın süresi içinde, genellikle beş ila on beş iş günü, yanıt verin; sessizlik paranın iadesine veya hesap kapatma incelemesine yol açar.

Devlet harçları ve noter ücretleri tarafınızca doğrudan devlete veya notere ödenir; bizim üzerimizden geçmez ve hiçbir noterden ücret ya da menfaat almıyoruz. Yukarıdaki rakamlar 2026 resmî tarifesidir; son kontrol 24.10.2026.

Neler ters gider

• Bir şirket adına proforma, başka şirketten ödeme.
• Ödenen ithalat avansı, ödeyen şirket adına hiç beyan edilmeyen mal; banka bildirir ve sonraki ödeme bekletilir.
• 180 günü geçmiş, yurt dışında bırakılan ihracat bedeli.
• Belge eklenmeden sözle anlatılan para kaynağı.
• Belgelerde olmayan üçüncü bir ülkeyi veya tarafı anan açıklama metni.

Kaynaklar

• tcmb.gov.tr — Merkez Bankası: İhracat Genelgesi, 32 sayılı Karar tebliğleri, kambiyo kuralları
• mevzuat.gov.tr — 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun; Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar
• ticaret.gov.tr — Ticaret Bakanlığı: ithalat ve ihracat rejimleri, ödeme şekilleri
• gib.gov.tr — yurt dışına ödemelerde stopaj ve KDV

Sorular